จู ชงจื้อกับเรื่องตลกสองเรื่องเกี่ยวกับค่าพาย

ทุกคนต่างก็รู้ว่าจูฉงจื้อ (ค.ศ. 429–500) เป็นคนมณฑลเหอเป่ย์ เมืองไหลหยวนในช่วงราชวงศ์เหนือ–ใต้ของจีน เขาศึกษาค่าสัดส่วนของเส้นรอบวงกับเส้นผ่านศูนย์กลาง (พาย) และคำนวณได้ว่าอยู่ระหว่าง 3.1415926 กับ 3.1415927 ถูกต้องถึงหลักทศนิยมที่ 7 สร้างสถิติที่สูงที่สุดในโลกในสมัยนั้น วันนี้จะเล่าเรื่องตลกเกี่ยวกับพาย 2 เรื่อง

1) ครั้งหนึ่งมีหมู่บ้านเล็ก ๆ ในภูเขา มีครูผู้หนึ่งเป็นอาจารย์สอนเด็ก ๆ คุณครูแสนเกียจคร้านและชอบดื่มเหล้าเป็นชีวิตจิตใจ ทุกครั้งที่สอนคณิตศาสตร์ก็จะให้เด็ก ๆ ท่องพาย และต้องท่องให้ได้ถึง 30 หลัก เมื่อเด็ก ๆ เอาแต่จับหูเกาแก้ม คุณครูก็แอบไปดื่มเหล้าที่วัดบนภูเขาข้างหมู่บ้าน วันหนึ่งเด็กฉลาดคิดท่องจำพายได้เป็นทำนองคล่องปาก: ‘‘บนยอดเขามีวัดและไหเหล้า เจ้าเพลิดเพลินทุกข์ถึงข้าพเจ้า ดื่มเหล้า กินเหล้าเหล้าฆ่าเจ้า ฆ่าไม่ตาย พาเจ้าไป ตี ๆ ลม ตีหู กินเหล้า'' … ซึ่งตรงกับ 3.141592653589793238462643383279 … พอดี 30 หลัก

2) ตอนเที่ยงขณะทานข้าว ร้านอาหารที่ไปทานกำลังเปิดรายการแบบเพลงเดียวกันในช่องสามกลาง พอเลียวฮวนขึ้นเวที ผู้ดำเนินรายการถามเขาว่าสามารถท่องพายได้กี่หลักหลังจุดทศนิยม เลียวฮวนหัวเราะและตอบ ‘‘น่าจะ 7 หลักนะ ผมจำได้ว่าพายอยู่ระหว่าง 3.1415927 กับ 3.1415928'' พูดด้วยความมั่นใจมาก ๆ ตอนนั้นฉันเหงื่อแตกเลย