ตั้งแต่เกิดมา เราถูกกำหนดไว้แล้วว่าไม่มีอิสระ ใช่ไหม? ตั้งแต่เกิดจนเราเรียนรู้วิธีเดินและพูด เราก็เริ่มเข้าสู่รั้วโรงเรียน ก็เพียงเพราะว่าเราอายุครบหกขวบ... เมื่อเราอยู่ประถม พ่อแม่บอกให้เรียนหนังสือให้ดี เพื่อเข้าระดับมัธยมศึกษาตอนต้นที่ดี... ดังนั้นเราจึงพยายามสอบเข้ามัธยมต้นที่ดี... เมื่อเราอยู่มัธยมต้น พ่อแม่บอกว่า เข้าระดับมัธยมปลายที่ดี ถึงจะมีโอกาสเข้ามหาวิทยาลัยที่ดี... ดังนั้นเราจึงพยายามสอบเข้ามัธยมปลายที่ดี... เพียงเพราะต้องทำให้พวกเขาพอใจ เมื่อเราอยู่มัธยมปลายและเผชิญความลำบาก พวกเขาบอกว่า ถ้าไม่ได้เข้ามหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียง อย่ากลับบ้าน อย่าให้พวกเขาอับอาย... ดังนั้นเราจึงทุ่มเทเรียนอย่างสุดชีวิต เพียงเพราะคำพูดของพวกเขา... เมื่อเราสอบเข้ามหาวิทยาลัยมีชื่อเสียงได้ในที่สุด เราคิดว่าเราเป็นอิสระแล้ว แต่จริง ๆ ไม่ใช่ ถึงแม้ว่าปีนั้นพวกเขาจะไม่ได้พูดอะไร... เมื่อเราเรียนจบ หลังจากนั้นก็เหมือนคนที่ไม่ขยันเรียน ต้องกังวลเกี่ยวกับงานของตัวเอง ทุกวันต้องวิ่งหางาน... ดังนั้นพวกเขาก็พูดอีก พวกเขาบอกว่า ตอนนี้ปริญญาตรีหางานยาก ไปเรียนต่อปริญญาโทดีกว่า เรียนจนได้ปริญญาเอกถึงจะประสบความสำเร็จ คำพูดของพวกเขาทำให้เรากลับไปเป็นตัวเราเดิม กลับไปสู่ช่วงเวลาที่ต้องหัวหมุนอ่านหนังสือทุกวัน ดังนั้นเราจึงเริ่มชีวิตนักเรียนใหม่อีกครั้ง เมื่อเราเรียนจบ มีอาชีพของตัวเอง อยากมีครอบครัว แต่เรากลับมีป้าย 'ผู้หญิงสูงวัยโสด' หรือ 'หนุ่มโสดชรา' ติดหัว... ตอนนั้นเราจึงเข้าใจว่า ความเยาว์วัยของเราได้ผ่านไปแล้ว เราไม่มีสิทธิ์เล่นความรักแบบเด็กผู้หญิง (เด็กผู้ชาย) เราเพียงต้องการบ้านที่อบอุ่น บ้านที่สามารถพึ่งพาได้ ดังนั้นเราจึงรีบแต่งงานกับคนที่เราคิดว่าคือคนที่ถูกต้อง หลังจากที่แต่งงาน เราพบว่าชีวิตแต่งงานไม่ใช่อย่างที่เราคิด และคู่ชีวิตก็ไม่ได้สมบูรณ์แบบเท่าที่เราคาด แต่ตอนนั้นเรามีลูกแล้ว ดังนั้นเราจึงต้องเรียนรู้ที่จะมองข้ามบางสิ่งในชีวิตแต่งงานเพียงเพราะลูก…
เมื่อเราแก่ตัวลง ตอนที่เรากำลังนั่งย้อนความทรงจำกับคุณยายและคุณตากลุ่มหนึ่ง เราก็พบว่าอดีตของเรานั้นซีดจางและว่างเปล่าเพียงใด อยู่ๆ ก็คิดถึงคำว่า ‘อุดมคติ' อุดมคติของเราในตอนนั้นคืออะไรนะ ไม่รู้ อาจจะเป็นเพราะอุดมคติของเราได้หายไปในช่วงเวลาซีดจางเหล่านั้น หรือบางทีชีวิตของเราก็อาจจะไม่มีคำว่าอุดมคติก็ได้…
เราถูกกำหนดไว้ตั้งแต่เกิดว่าไม่มีเสรีภาพ ไม่ใช่หรือ?
ตั้งแต่ต้นมันก็เป็นอย่างนี้ ไม่มีเสรีภาพ เราจึงทำได้เพียงเดินตามสิ่งที่เรียกว่า ‘ความสุข' ดังนั้นเราจึงไม่มีเสรีภาพ…
