【บทกวีนิพนธ์-เรียงความ】คำกล่าวของเซน

มีวัดเซนสองวัด อยู่ในเมืองเดียวกัน ไม่ไกลกันมาก\ทุกเช้า วัดเซนทั้งสองจะส่งสามเณรไปซื้อผักที่ตลาด เมื่อสามเณรสองคนเจอกันที่ตลาด มักจะเลี่ยงไม่พ้นที่จะทักทายกันเล็กน้อย\วันหนึ่ง สามเณรสองคนก็พบกันที่ตลาดอีกครั้ง หนึ่งในสามเณรถามขึ้นอย่างไม่คิดอะไรมากว่า “พี่ชาย ไม่ทราบว่าพี่จะไปไหนครับ?”\“ลมพัดไปทางไหน ฉันก็ไปทางนั้น”\สามเณรผู้ถามไม่คิดว่าจะได้รับคำตอบเช่นนี้ จึงพูดไม่ออก เขานึกถึงอาจารย์ที่ฝึกฝนเขาให้ตอบปัญหาสุดแสบทุกวัน แล้วทำไมถึงใช้ได้ตอนต้องตอบไม่ได้ล่ะ? ดังนั้นเขาจึงกลับไปเล่าเรื่องราวทั้งหมดให้ครูฟัง ครูตำหนิเขาว่า: “เจ้าบื้อ ถ้าเขาพูดอย่างนี้อีก เจ้าก็ถามเขาไปว่า ถ้าไม่มีลม เจ้าจะไปไหน?”\วันรุ่งขึ้น สามเณรก็ตั้งใจรออยู่ในตลาด แน่นอนว่าเขาได้พบกับสามเณรคนนั้นอีกครั้ง ดังนั้นเขารีบถามว่า: “พี่ชาย ไม่ทราบว่าพี่จะไปไหนครับ?”\“ขาจะไปที่ไหน ข้าก็ไปที่นั่น”\สามเณรผู้ถามเมื่อได้ยินคำตอบนี้ ก็พูดไม่ออกอีกครั้ง จึงกลับไปบอกครู ครูไม่พอใจและกล่าวว่า: “บื้อ! ทำไมเจ้าไม่ถามว่า ‘ถ้าขาเดินไม่ได้ เจ้าจะไปไหน?'”\สามเณรจำคำพูดของครูให้ขึ้นใจ และเตรียมตอบคำถามในลักษณะเดียวกันไว้\วันถัดมา ทั้งสองเจอกันที่ตลาดอีกครั้ง คราวนี้สามเณรถามอย่างมั่นใจว่า: “พี่ชาย ไม่ทราบว่าพี่จะไปไหนครับ?”\“ฉันไปตลาดซื้อผัก”\คำตอบนี้ทำให้คำที่จะตอบกลับตกค้างอยู่ในปากของเขาหายไปหมด\การเข้าใจแก่นแท้ของเซน คือการวางว่างความยึดมั่น การใช้คำพูดในลักษณะเซนก็ต้องไม่ยึดติด ความยอดเยี่ยมของคำพูดเซน อยู่ที่ว่าพูดออกมาอย่างไม่คิดอะไรมาก ก็เต็มไปด้วยความสนุกและมีรสนิยม โดยไม่ต้องใช้เจตนาหรือแผนการเป็นพิเศษ มันไหลออกมาจากใจเซนเหมือนน้ำพุแห่งความหวานที่เกิดขึ้นโดยธรรมชาติ