Lịch sử thăng trầm của Nokia: Từ tướng lĩnh đến binh lính
Nokia từng là doanh nghiệp thành công nhất vào cuối thế kỷ trước ở châu Âu, từng là trung tâm để người châu Âu cạnh tranh công nghệ với Silicon Valley, là hình mẫu của các tập đoàn lớn; vào năm 2000, Nokia cũng là "viên ngọc trên vương miện" đối với các nhà đầu tư Mỹ, giá cổ phiếu của nó luôn rất vững chắc, dường như luôn tăng; cho đến khoảng 3 năm trước, cũng chưa ai có thể tưởng tượng một tòa nhà khổng lồ như vậy lại đứng trước bờ vực sụp đổ. Tuy nhiên, trong ngành công nghiệp điện thoại thông minh, đến muộn dù khởi đầu sớm không phải là chuyện hiếm. Nokia là một ví dụ điển hình.\Vào thời hoàng kim, Nokia chiếm 40% thị phần điện thoại toàn cầu, nộp 21% thuế doanh nghiệp cho chính phủ Phần Lan.\Thời kỳ 2G (GSM), Nokia thực sự chiếm ưu thế: thiết kế tương đối thời trang; tần suất ra mắt hàng chục mẫu mới mỗi năm, bao phủ thị trường cao - trung - thấp; chất lượng cuộc gọi ổn định; độ bền tuyệt vời, dù rơi trên sàn vẫn nguyên vẹn. Quan trọng hơn, Nokia sở hữu kênh phân phối phát triển, khả năng quản lý kênh nghiêm ngặt, hệ thống hậu mãi hoàn thiện, khiến việc một điện thoại bán được hơn một triệu chiếc đối với Nokia không phải là điều hiếm. Còn những ứng dụng "internet di động" thời 2G chỉ là tin nhắn đa phương tiện, nhạc chuông đa phương tiện, trò chơi, yêu cầu về dữ liệu rất ít, điều này đủ để che giấu nhiều vấn đề.\Điểm ngoặt của Nokia xuất hiện vào năm 2007 đến 2008, khi 3G đến. Trong vài năm tiếp theo, giá trị thị trường của Nokia đã sụt giảm 75%, trong một hai năm gần đây, còn dính đầy "vụ kiện": bị đồn rằng sẽ bị Microsoft mua lại, nhiều xung đột với các nhà phân phối Trung Quốc dẫn đến bị tẩy chay chung, sa thải nhân viên trên toàn cầu… cho đến bị đồn "nộp đơn xin bảo hộ phá sản".\Câu nói phổ biến, không có gió chẳng nổi sóng. Vì sao Nokia lại đột nhiên bị đồn phá sản? Nguyên nhân của tin đồn này có liên quan không nhỏ đến sự giảm sút thành tích của Nokia trong vài năm gần đây trên thị trường điện thoại, đặc biệt là thị trường điện thoại thông minh.\Thời kỳ 3G, nhu cầu truy cập internet trên điện thoại bùng nổ như núi lửa, những vấn đề của Nokia lồ lộ ra.\Một sáng thức dậy, Nokia mới nhận ra, Apple và Google đã bỏ xa phía trước, quan trọng hơn, họ đã không còn hiểu người dùng internet di động nữa. Giá trị và quan niệm của internet di động đã thay đổi một cách hoàn toàn.Những người dùng Internet mới cần truy cập trực tuyến trên điện thoại trong thời gian dài, cần có nhiều lựa chọn ứng dụng, cần tham gia vào các trò chơi phức tạp, thậm chí cần sử dụng điện thoại để kiểm tra độ dày mỡ dưới da của mình, dùng điện thoại để chọn dưa hấu. Trong khi đó, các nhà phát triển phần mềm lại thích lối vào ít rào cản — điều này cần vượt qua cả chi phí và rào cản kỹ thuật, rõ ràng hệ điều hành Android của Google và iOS của Apple lại thân thiện hơn. Samsung, HTC, thậm chí cả Motorola lâu đời, vào thời điểm đó đã nhanh chóng rẽ hướng tới bến cảng mới. Còn Nokia lại đang khó khăn lựa chọn giữa nhiều hệ điều hành. Khi phát hiện Symbian thất bại, Nokia từng có một thời gian ngắn hợp tác với Intel, phát triển hệ thống MeeGo, nhưng lại rơi vào tình cảnh khó xử khi hai con voi nhảy múa cùng lúc, những bước đi vụng về không theo kịp nhịp điệu linh hoạt. Năm ngoái, Nokia lại tuyên bố hợp tác với Microsoft, chuyển sang dòng WindowsPhone. Trong khi đó, hệ điều hành Windows của Microsoft đã điêu đứng sau khi thua Symbian từ vài năm trước, vì vậy sự hợp tác của hai người bạn đồng cảnh này vẫn khiến giới công nghiệp hoài nghi. Trên Weibo có người nói Nokia là người thua 100%, nhận định này không vô lý. Nokia đưa ra khái niệm điện thoại thông minh sớm hơn iPhone 10 năm, công nghệ cảm ứng sớm hơn Apple 3 năm, Ovi ra mắt trước Apple AppStore 1 năm. Về mặt sáng tạo, Nokia thực sự đạt 100 điểm. Dù vậy, vài năm gần đây Nokia thực sự là kẻ thua cuộc hoàn toàn, giống như một học sinh tham gia kỳ thi đại học, môn Toán đạt điểm tuyệt đối, các môn khác đều 0 điểm, học sinh đó chắc chắn sẽ trượt. Vậy Nokia đã thua ở đâu? Khám phá nguyên nhân thất bại của Nokia không khó nhận ra vấn đề không phải ở tài nguyên, mà ở tâm lý. Nó không buông bỏ được sự kiêu ngạo và ưu thế khi còn là 'tướng', không buông bỏ được những gánh nặng thành công, biểu hiện trực quan nhất là nhận ra hệ điều hành Symbian của mình đã không còn tốt, nhưng lại không thay đổi, không dùng nền tảng điện thoại mới, kết quả là chỉ còn cách chờ thất bại. Tuy nhiên, yếu tố gây chấn động nền móng Nokia nhất vẫn là sự lệch hướng trong phát triển công ty, bắt đầu mù quáng phát triển sang lĩnh vực mà mình không quen thuộc. Năm 2006, khi giá điện thoại giảm, Nokia bắt đầu quyết định phát triển thành 'công ty Internet'. Khi đó, từ ngữ chính thức của Nokia được thống nhất thành 'Chúng tôi là một công ty Internet.' Vì mục tiêu này, Nokia đã tiến hành một loạt các vụ mua lại, tổng cộng mua lại 5 công ty phát triển phần mềm và công ty Internet.Trong đó, vào tháng 10 năm 2007, Nokia đã mạnh tay chi 8,1 tỷ USD để mua lại nhà cung cấp bản đồ lớn nhất thế giới Navteq, gây chấn động toàn bộ ngành viễn thông toàn cầu. Hàng chục tỷ USD đầu tư mang lại hai ứng dụng hoàn toàn mới là Ovi Mail và Ovi Maps. Nokia thông qua hợp tác với các ISP và nhà mạng bắt đầu cung cấp dịch vụ tải xuống có phí các nội dung như nhạc, trò chơi, nhạc chuông, v.v. Nhưng trước "mô hình thu phí" của Ovi Maps, hầu hết người tiêu dùng đều chọn Google Maps đã trưởng thành và miễn phí. Kết quả là, khoản đầu tư khổng lồ này lại không mang lại lợi ích xứng đáng.\Đối lập với việc lệch hướng kinh doanh quy mô lớn là sự suy giảm hiện tại của Nokia trên thị trường điện thoại thông minh.\Từ vị trí tướng trở thành binh. Quá trình phát triển của Nokia khiến tất cả các ông lớn viễn thông không dám lơ là; trong vòng năm năm qua, ngành viễn thông đã tạo ra quá nhiều kỳ tích: Motorola bị Google mua lại, tập đoàn quốc doanh lớn nhất Canada Nortel phá sản, Sony Ericsson cũng chỉ còn lại logo Sony... Các ông lớn từng một thời nay lần lượt suy sụp, tiếp theo sẽ là ai?
