【Tản văn】Người lương thiện mà khiêm tốn, có thể trở thành thánh vương

Người ta có câu: “Đất không ngại thấp, mới có thể tập nước thành biển; người không ngại thấp, mới có thể chiêu tập quần chúng thành vua.” Muôn việc muôn vật trên thế gian đều bắt đầu từ thấp, thành công cũng nhờ ở thấp. Thái độ khiêm tốn trong cuộc sống và đối nhân xử thế chính là một triết lý “cuối cùng sẽ cao, tất sẽ lớn”. Vì vậy, trong cách ứng xử với người khác, phải hiểu được sự khiêm nhường cẩn trọng, sẵn sàng ở vị trí thấp, chỉ như vậy mới có thể vươn lên.
Ứng xử khiêm tốn không chỉ là một cảnh giới, một phong thái, mà còn là một tư tưởng, một triết lý, hầu hết những người thành công đều ít nhiều được khơi dậy từ tư tưởng triết lý này. Có một thương gia nổi tiếng từng đưa ra lời dạy cho con trai mình: cây cao dễ gió, làm người nên khiêm tốn. Có thể thấy, khiêm tốn không chỉ là kinh thư ứng xử của người thường, mà còn là lời dạy đối với những người thành công.
Trong cuộc sống, người rộng lượng và khiêm tốn thường được yêu quý; ngược lại, người hách dịch, khinh rẻ người khác thường bị ghét. Giữ thái độ khiêm nhường trước người khác, để lại ấn tượng tốt cho người khác, bạn mới được chấp nhận, hành vi của bạn mới được công nhận, vì vậy người có thái độ thấp thường nhận được sự tôn trọng và ủng hộ của người khác.
Đường Thái Tông Lý Thế Dân là một người có thái độ khiêm tốn, ông biết trọng bậc hiền nhân nên đã chiêu mộ được nhiều người. Trong thời Tùy triều, Lý Thế Dân đã bắt đầu thu hút nhân tài để sử dụng cho mình. Khi đó có một quan ở Tân Dương tên là Lưu Văn Tĩnh, rất có tài. Nhưng vì Lưu Văn Tĩnh kết thông gia với Lý Mật, công tước nước Ngụy chống lại Tùy, nên bị quan phủ Tùy bắt giam vào nhà lao.
Lý Thế Dân biết chuyện, đã đến thăm ông trong ngục. Lưu Văn Tĩnh rất cảm kích, nói với Lý Thế Dân: “Ngày nay thiên hạ loạn lạc, thật tiếc không có người như Hán Cao Tổ Lưu Bang, Hán Quang Vũ Đế Lưu Tú đến xử lý đại cục!”
Lý Thế Dân nói: “Sao anh biết là không có người ra xử lý đại cục? Hôm nay tôi đến chính là muốn bàn việc lớn với anh, không biết tiên sinh có kế sách gì hay không?”
Lưu Văn Tĩnh cảm động trước thái độ hạ mình của Lý Thế Dân, nói: “Hiện nay các nơi chống Tùy có vài vạn người, chỉ cần lợi dụng họ, chiếm thiên hạ dễ như trở bàn tay. Phụ thân ngài chỉ huy vài vạn quân đội, nếu có thể thu phục những nghĩa quân đó, chưa đến nửa năm là có thể cướp được thiên hạ rồi!”
Lý Thế Dân nghe xong, rất vui mừng nhưng vẫn do dự nói: “Chỉ sợ cha không đồng ý thôi!”Lưu Văn Tĩnh mỉm cười nhẹ, ông biết Lý Viên và Phi Tịch có tình bạn sâu sắc, nên đã giới thiệu Phi Tịch với Lý Thế Dân, để hai bên có thể giao tiếp, bàn bạc và hoạch định kế sách. Cuối cùng, Lưu Văn Tĩnh đã giúp triều đại Lý Đường mở ra cơ nghiệp kéo dài 300 năm. Chứng minh rằng: “Đất thấp sẽ thành biển, người thấp sẽ thành vua.” Những người thành công thường là những tấm gương giữ thái độ khiêm tốn.\ Khi vận động viên thể dục dụng cụ Trung Quốc Lý Tiểu Bằng lại giành thêm một huy chương vàng xà kép, nâng tổng số vô địch thế giới trong sự nghiệp lên 16, Lý Tiểu Bằng vẫn nói: “Dù số lượng chức vô địch của tôi nhiều hơn Lý Ninh, nhưng anh ấy mãi mãi không thể vượt qua.” Lý Tiểu Bằng trở thành người kế nhiệm “Quân đội Lý gia”, giành một chức vô địch thế giới này đến chức vô địch khác. Khi ánh nhìn của nhiều người đều tập trung vào con số vô địch, dễ dàng bỏ qua mặt khác cực kỳ khiêm tốn của anh — đúng như anh nói: “Khi còn chưa đầy 100 ngày trước Thế vận hội, anh Lý Ninh đã tổ chức 100 vận động viên và hơn 2.100 tình nguyện viên tạo thành một bưu ảnh người, mời tất cả vận động viên trên thế giới cùng chia sẻ Thế vận hội, làm cho thể thao trở nên thuần khiết hơn. Điều này không phải ai cũng nghĩ ra và thực hiện được. Xét về khía cạnh này, tôi vẫn còn cách xa anh lớn.”\ Dù đạt được thành công lớn đến đâu, dù danh tiếng có lấp lánh, địa vị cao đến đâu, tiền bạc phong phú thế nào, đối diện với mọi hào quang, Lý Tiểu Bằng luôn giữ thái độ khiêm tốn, điều này quả thực đáng trân trọng. Nhớ lại chỉ còn hai ngày nữa là Thế vận hội, phóng viên bất ngờ phỏng vấn, hỏi anh có kế hoạch gì, Lý Tiểu Bằng nghiêng đầu nhẹ, trả lời phóng viên bằng hai chữ “ngủ”. Thực tế, anh không hề buông lơi tập luyện lúc nào, chỉ là không muốn quá phô trương mà thôi. Sự “khiêm tốn” của Lý Tiểu Bằng có lẽ là kết quả của những thất bại đã trải qua. Không ai quên được, Athens 2004 đã trở thành nơi đau lòng với Lý Tiểu Bằng, khi đó anh đã lau khô nước mắt, nhưng trong ánh mắt vẫn hé lộ nỗi buồn, khi trả lời phỏng vấn, Lý Tiểu Bằng thở dài: “Chỉ mình tôi mới hiểu cảm giác này.” Athens là một lò luyện vĩ đại, ở đây rèn luyện, đã chứng kiến đủ loại nước mắt, đau đớn tột cùng, vui mừng rơi lệ… duy chỉ có nước mắt của Lý Tiểu Bằng là phức tạp nhất: mắt đỏ, lệ đầy đôi mắt, cúi đầu bước nhanh, tâm trạng khó yên.\ Bốn năm sau, thái độ khiêm tốn của Lý Tiểu Bằng trong cuộc sống đã tỏa sáng và nhận giải cao tại Thế vận hội 2008.Tuy nhiên, sau khi Lý Tiểu Phong một lần “rửa sạch nhục nhã”, anh không hề tỏ ra tự mãn, anh luôn duy trì một thái độ khiêm tốn kín đáo.\
Học cách làm người khiêm tốn của Lý Tiểu Phong không có nghĩa là mọi chuyện đều phải nhường nhịn phía sau, lợi ích của bản thân bị người khác chiếm đoạt cũng không lên tiếng, nhân phẩm bị người khác sỉ nhục cũng không phản kháng, đó không phải là khiêm tốn mà là nhút nhát. Làm người khiêm tốn tức là không quá phô trương, không khoe những chút năng lực của mình ra, không thường xuyên tỏ vẻ trước người khác, rồi làm ra cái dáng vẻ cao ngạo. Cảnh giới khiêm tốn này không chỉ phù hợp ở đấu trường thể thao mà còn phù hợp trên đấu trường cuộc sống.\
Một người dù đạt được thành công lớn đến đâu, dù danh tiếng có lừng lẫy, địa vị có cao, tiền bạc có nhiều, khi đối diện với nhiều hào quang như vậy vẫn nên luôn giữ thái độ khiêm tốn, đó là phẩm chất và cách ứng xử đáng quý.